10 miejsc na Sardynii, które trzeba zobaczyć

Sardynia

Sardynia (Sardegna, Sardigna) – jest drugą pod względem wielkości wyspą na Morzu Śródziemnym, zaraz po Sycylii. Jej całkowitą powierzchnię stanowi 24 800 km², na których stale zamieszkuje blisko 1,7 mln ludzi.  Administracyjnie, mieszkańcy rozlokowani są w 8 prowincjach. Linia brzegowa wyspy ma 1849 km długości. Wybrzeża są tu najczęściej wysokie i skaliste, stanowiące długie, proste odcinki z wieloma wysuniętymi w morze cyplami, alternatywnie z kilkoma szerokimi i głębokimi zatokami. Na wyspie odnajdziemy typowy klimat śródziemnomorski: zimą łagodny i deszczowy, latem gorący i suchy. W ciągu roku jest tu około 300 dni słonecznych.

1. Cagliari – stolica wyspy.

Miasto zostało założone ok 8-7 wieku p.n.e przez Fenicjan. Z racji swojego strategicznego dla ówczesnej logistyki położenia, miasto stanowiło ważny punkt na mapie komunikacji z pobliską Afryką Północną. Właśnie dlatego, już tak wiele wieków temu Fenicjanie założyli tu port morski.
Po Fenicjanach, Cagaliari zarządzali kolejno Kartagińczycy, Rzymianie, Wandalowie i przedstawiciele Bizancjum. Po licznych podbojach afrykańskich Maurów przeszło pod włoskiej Pizy. Od 14 wieku Sardynią, a co za tym idzie Cagliari zaczęli rządzić Aragończycy, później Hiszpanie aż do 18 wieku , kiedy to nadeszła era dynastii sabaudzkiej. Wówczas to Cagliari zostało oficjalną stolicą królestwa Sardynii, którą później w wyniku połączeń terytorialnych przeniesiono do Turynu. Od 1870 Sardynia i Cagliari weszły w skład zjednoczonych Włoch. Ale nadal, jak i na większości terytorium wyspy, językiem dominującym w mieście pozostał (do dziś) język sardyński, który obok włoskiego jest jednym z dwóch urzędowych.

Cagliari
Miasto podzielone na kilka dzielnic wprost usłane jest ogromną liczbą zabytków wartych naszej uwagi z czego większość to kościoły. Ot, klasyka Italii.
Zwiedzanie wyspy można rozpocząć a od dzielnicy Castello, w której w oczy rzuci nam się do razu górujący nad miastem zamek, wybudowanym przez Pizańczyków w 13 wieku. Tuż obok znajduje się park Giardini Pubblici, który sąsiaduje z Galleria D’Art Moderna. Po drugiej stronie murów zamkowych warto zobaczyć rzymski amfiteatr (cały wykuty w skale) z 2 wieku naszej ery. Naprzeciw amfiteatru stoi kościół św. Ignacego, należący do znajdującego się obok klasztoru Kapucynów. W kościele przechowywane jest do dziś, zabalsamowane ciało jego patrona (św. Ignacego z Laconi), które wystawione jest dla modlących się wiernych w przeźroczystej trumnie.
Spośród innych kościołów warto odwiedzić także, zabytkowy, barokowy kościół Jezuitów, pod wezwaniem św. Michała z przełomu 17 i 18 wieku oraz , konsekrowany w 1738 r., oraz nieco młodszy – główny kościół dzielnicy Stampace – także barokowy, kościół św. Anny.

Jednak najbardziej znanym z kościołów jest z pewnością kościoła św. Efezjusza, patrona miasta. Legenda głosi, że św. Efezjusz był żołnierzem cesarza Dioklecjana i żył na przełomie III i IV wieku. Został on skierowany na Sardynię, gdzie miał stłumić miejscowy bunt, ale przeszedł na chrześcijaństwo, za co został w Cagliari uwięziony i ścięty. W pobliżu świątyni tego patrona zwiedzać można gdzie znajduje się kolumna, do której, wg. podań, był przypięty łańcuchami męczennik. Sam kościół św. Efezjusza pochodzi z 18 wieku a w jego wnętrzach przechowywane są relikwie miejskiego patrona.

Cagliari
Niedaleko od kościoła znajduje się Piazza Yenne, jeden z historycznych placów dzielnicy Stampace, przez miejscowych traktowany jako punkt spotkań, szczególnie w letnie wieczory, przed udaniem się do miejskich klubów i barów.
Jedną z głównych ulic Cagliari jest Via Roma obstawiona od strony lądu zabytkowymi budynkami z początków 20 wieku. Naprzeciw ratusza znajduje się niewielki zielony Piazza Matteotti, wybudowany w II połowie XIX w. jako obszar zielony stacji kolejowej. Budynek dworca z 1879 roku stoi tuż obok i do dziś jest największym na całej Sardynii.
W kolejnej dzielnicy, Marina, warto zatrzymać się na kilka chwil w kościele św. Franciszka z Paoli, założyciela zakonu Minimitów. Kościół powstał prawdopodobnie w połowie 18 wieku. Pobliską budynkow kościoła Via Concezione dojdziemy do Piazza Sant’Eulalia, na którym stoi główny kościół dzielnicy Marina – kościół św. Eulalii, patronki hiszpańskiej Barcelony – wybudowany w 1370 r. jeszcze przez Aragończyków. Skręcając w pobliską Via Principe Amedeo, dojdziemy do Via Torino, a napotkamy kościół św. Rozalii znany jest przede wszystkim z przechowywania w nim (w szklanej trumnie przy głównym ołtarzu) szczątków św. Salwatora z Horty – franciszkanina, żyjącego w XVI w., znanego z wielu cudów i uzdrowień.
Wchodząc na Piazza Costituzione znajdujemy się na granicy trzech dzielnic: Marina, Castello i Villanova gdzie nie sposób nie zauważyć najbardziej monumentalnej budowli Cagliari – bastionu św. Remigiusza.

Kolejna dzielnica to Villanova do której prowadzi ulica San Lucifero (naprawdę św. Lucyfera :) ) Lucyfer był miejscowym biskupem w 4 wieku o – co najmniej – barwnym i kontrowersyjnym życiorysie. Za swoją działalność był a to skazywany na wygnanie i ekskomunikowany, a to przywracany przez kolejnego cesarza do łask i urzędu. Ma on co prawda status świętego, ale wyłącznie na Sardynii i nie jest czczony przez cały kościół katolicki. Warto wiedzieć, że w czasach kiedy żył, słowo/imię Lucyfer nie miało jeszcze tak jednoznacznego i negatywnego znaczenia, jakie ma dziś.
Św. Lucyfer ma w mieście swoją świątynię, a jakże. Kiedyś na tym terenie znajdowała się wczesnochrześcijańska nekropolia. W 17 wieku stała się ona mimowolnym członkiem zawodów pomiędzy biskupami z Cagliari i Sassari o tytuł nadrzędnego urzędnika kościoła na całej wyspie. O przewodnictwie miała decydować ilość świętych pochodzących z danego terenu. Nekropolia zaś miała być jego źródłem. Sumarycznie odnaleziono tu 179 grobowców ludzi, uznanych za świętych męczenników za wiarę – przeniesiono je do krypty pod katedrą w Cagliari. Odnaleziono tu także grobowiec samego biskupa Lucyfera, a na miejscu gdzie szczątki zostały odnalezione (1623 r.), wybudowano w 2 połowie 17 wieku kościół.

Wracamy na wzgórze Castello. Tu koniecznie odwiedzić musicie jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków miasta, tzw. wieża słonia – Torre dell’Elefante. Swoją nazwę biorąca od rzeźby słonia, widocznej na jednej ze ścian. Stanowiła także jedno z wejść do ówczesnego miasta – do dziś obie wieże stanowią główne drogi wejściowe do dzielnicy Castello.

Cagliari

Czas na kolejny zabytek i kolejny kościół. Tym razem o dużo większej randze. Przed nami główna miejską świątynia – katedrę św. Marii, wybudowana w 13 wieku. przez Pizańczyków. Funkcję katedry spełnia ona od 1258 r. Przez lata przeszła ona kilka renowacji i rozbudów. W 17 wieku dobudowano np. kryptę, w której złożono relikwie wczesnochrześcijańskich męczenników, odnalezione w okolicy kościoła św. Lucyfera (wspominaliśmy o tym kilka akapitów wyżej). To one stanowią główny magnes dla odwiedzających świątynie turystów. Historia wyścigów na liczbę świętych ma bowiem w sobie jakąś magię. Do krypty z męczennikami schodzi się oczywiście w dół schodami. Sanktuarium zawiera szczątki domniemanych chrześcijańskich męczenników, przeniesione z odnalezionego obok kościoła św. Lucyfera i bazyliki św. Saturnina w dzielnicy Villanova. Autentyczność relikwii nie jest jednak do dziś potwierdzona.
Sanktuarium zawiera trzy pomieszczenia. Sala główna to 66 nisz z relikwiami oraz ołtarz. Kolejna sala to kaplica św. Saturnina, która zawiera kolejne 33 nisze z relikwiami. Została dobudowana jakieś 2 lata później do pomieszczenia głównego. W kaplicy znajduje się także rzymski sarkofag z II w., odnaleziony w pobliżu bazyliki św.Saturnina w dzielnicy Villanova, a w jego wnętrzu znajdują się relikwie świętego Saturnina. Drugim bocznym pomieszczeniem jest kaplica św. Lucyfera, poświęcona temu miejscowemu biskupowi. Zawiera ona 80 nisz z relikwiami męczenników oraz ołtarz, pod którym znajdują się szczątki biskupa.

2. Costa Smeralda – Szmaragdowe Wybrzeże Sardynii

Zawdzięcza ono swoją nazwę zawdzięcza mieniącemu się kolorowi morza. Linia tego wybrzeża ciągnie się na długości 50 km wzdłuż północno-wschodniej części wyspy od Cannigione do Porto Rotondo.To przede wszystkim znany ośrodek żeglarstwa i wszelakich sportów wodnych. Na turystów czekają tu także uzdrowiska, wśród których najważniejsze to Baja Sardinia, Porto Cervo, Cala di Volpe, Arzachena, San Pantaleo, Porto Rotondo i Cannigione. Plażować tu można na spiaskach w La Celvia, La Rena Bianca, Spiaggia Capriccioli, Cala Petra Ruja i Long Beach. Do spacerów zaprasza promenada i marina Marinie di Porto Cervo.
W czwartki warto wybrać się na pełen życia i śródziemnomorskiej atmosfery lokalny targ w San Pantaleo. Zaś praktycznie każdego dnia Szmaragdowe wybrać się do jednej z winnic w rejonie Gallura, aby poznać historię i oczywiście degustować smak wina Vermentino.Costa Smeralda jest także gospodarzem dużej liczby koncertów, wydarzeń kulturalnych, wystaw sztuki i festiwali np. Porto Cervo Vino Festiwal. Także tu organizowany jest np. rajd Rally Costa Smeralda. Na najmłodszych i wszystkich szukających dobrej zabawy czeka park zabaw Gregoland.
Przy odrobinie fantazji i sporej ilości € bez najmniejszych kłopotów zorganizujemy tu tak nietuzinkowe wydarzenia jak. np. prywatną kolację na żaglowcu , odbędziemy jazdę konną po wybrzeżu, nocny rejs po Archipelagu La Maddalena, czy lot helikopterem nad Sardynią.

3. Costa Rei

Jest to kolejne miejsce cudownego sardyńskiego wypoczynku nad wodą. Wybrzeże ulokowane jest na południowym wschodzie wyspy i należy do bardzo sławnych i pożądanych miejsc wakacyjnego relaksu. Nie trzeba być jednak prominentem, by móc przekonać się o urodzie tej linii brzegowej. Jest ona doskonale zagospodarowana, a piaszczyste, utrzymane w kameralnym nastroju plaże ukryte są wśród łagodnych, ukwieconych skał i bajecznych zatoczek.Costa ReiTo wprost wymarzone miejsce dla rodzin z dziećmi, które w zabawie z większą wodą stawiają swoje pierwsze kroki. Dodatkowego uroku dodają pobliskie góry Sarrabus i zatoka Golfo di Carbonara z kryształowo czystą wodą.

4. Szlak Muravera

MuevaraJest zlokalizowany w rejonie opisywanego wyżej wybrzeża Costa Rei. Leży dokładnie na południowo-wschodnim krańcu wyspy i ciągnie się pomiędzy miejscowościami Cagliari, a Muravera. W linii brzegowej odnajdziemy piaszczyste, malowniczo postrzępione plaże z mnóstwem możliwości campingowania. Głębiej lądu zobaczymy dziewiczy wręcz region porośnięty kaktusami, oleandrami i roślinnością kochającą słońce i wysokie temperatury. Szlak najłatwiej zwiedzać poruszając się pętlą po drodze lokalnej SS125. Przy odrobinie wolnego czasu, warto jednak zjechać ze szlaku i odwiedzić np. Przylądek Carbonara z jego słynnymi latarniami morskimi, a przy okazji okolice wioski San Stefano. Wrażenia gwarantowane, zdjęcia z tych miejsc bezcenne.

5. Alghero

AlgheroUrokliwe, małe miasto w prowincji Sassari na zachodnim wybrzeżu wyspy. Sama nazwa miasta pochodzi od nazwy glonów morskich alg. Niby jest ono włoskie, niby sardyńskie, a jednak mocno hiszpańskie, a ściślej mówiąc… katalońskie. Dlaczego? Do dziś, około 40 proc. mieszkańców Alghero posługuje się na co dzień archaiczną odmianą języka katalońskiego. Trwa to nieprzerwanie od czasu gdy wojska Królestwa Aragonii wysiedliły w 1372 r. autochtoniczną ludność sardyńską w głąb lądu, sprowadzając w jej miejsce osadników z Katalonii. Źródła podają, że była to kara za wykrycie spisku przeciwko królowi, zawiązanego przez rządzącą miastem rodzinę Doria. Pochodzenie mieszkańców znalazło swoje odzwierciedlenie w nietypowej siatce ulic, przypominającej katalońskie miasta architekturze i miejscowej kuchni. Fragment godła miejscowości przejęto z flagi tej hiszpańskiej prowincji. Nic zatem dziwnego, że Alghero nazywane jest Barcelonettą czyli małą Barceloną. Wzajemne przenikanie kultury i mentalności sardyńsko-włosko-hiszpańską nadaje miastu i jego społeczności niepowtarzalny charakter. Kulinarnie, poza włoskimi pizzami oraz pastami, na stołach królują potrawy przyrządzane z owoców morza oraz homar po hiszpańsku.

6. Grota Neptuna

Niedaleko, bo tylko 22 km od Alghero, praktycznie nad samym klifowym wybrzeżem morskim na przylądku Capo Caccia znajdziemy miejsce nazywane prawdziwą perełką Sardynii. Grotę Neptuna odkryto około 300 lat temu przez… przypadek. Lokalny rybak ujrzał dziurę w skale i podpłynął obejrzeć co się tam wydarzyło. Jego oczom się przepiękna jaskinia, będąca obecnie jedną z największych atrakcji wyspy.
Jaskinia przyjemnie zaskakuje formacjami skalnymi i klimatycznymi kolorami. W jej wnętrzu znajduje się długie na 120 metrów słone jezioro, w którego wodach bajkowo odbijają się fantazyjne nacieki skalne. Poruszając się po jaskini w zasięgu ręki każdej osoby znajdą się stalaktyty i stalagmity liczące miliony lat. Część z nich jest niestety uszkodzona przez turystów, którzy najwyraźniej postanowili wziąć kawałek skały na pamiątkę do kieszeni (sic!).

Grota NeptunaDo groty można dostać się na dwa sposoby. Podczas ładnej pogody można podpłynąć do niej z wody, podróż z Alghero trwała około godziny. Bardziej imponujące wejście prowadzi ze szczytu skały – aby się dostać do groty od strony lądu trzeba pokonać około 650 schodków nazywanych escala del cabirol, czyli koźle schody. Wykuto jest w połowie lat 50tych ubiegłego wieku, aby umożliwić turystom dotarcie do jaskini także podczas sztormu.
Wiek jaskini króla mórz i oceanów szacuje się na 130 milionów lat. Grota została wyżłobiona przez wodę w czerwonym wapieniu, stąd jej złoto – czerwony koloryt i bogactwo formacji skalnych. Cała grota liczy ponad 4 km długości, dla turystów dostępne jest kilkaset metrów.

7. Park Narodowy Zatoki Orosei i Gór Gennergentu

Park Narodowy SardyniaJest to rezerwat przyrody położony we wschodniej części wyspy u wybrzeży Morza Tyrreńskiego. Park znajduje się na terenach prowincji Cagliari, Nuoro, Ogliastra i zajmuje ok. 739 km². W jego obszarze znajduje się także masyw górski Gennargentu (najwyższy szczyt Sardynii Punta La Marmora 1834 m n.p.m.) oraz brzeg zatoki Orsei (słynne jaskinie, w tym Grotta del Bue Marino czy Grotta di Ispinigoli). Na terenach parku leży także jezioro Lago di Gusana oraz częściowo Lago Bau Muggeris. Park obfituje w ssaki, płazy gady, ptaki i ryby. Stanowi autentyczną odskocznię i oazę naturalnego spokoju od hałaśliwych kurortów. Wśród znanych okolicznych miejscowości wypoczynkowych wymienić należy Irgoli, Capo Comino, Sa Marina czy Osalla. Wszystkie te miejsca idealnie wpisują się w wakacyjny relaks dla miłośników plażowania i nurkowania. Okolicę parku najlepiej zwiedzać samochodem spektakularnym wręcz szlakiem drogowym lub pociągiem w sezonowej kolejce parowej do Mandas.

8. Barumini, grobowce Nuragi i dawna cywilizacja

BaruminiTo bez wątpienia jeden z najbardziej tajemniczych wyróżników Sardynii. Nawet współczesna archeologia nie jest w stanie precyzyjnie wytłumaczyć, skąd się wzięły. Zdaniem jednych były to budowle obronne, zdaniem innych świątynie, jeszcze inny przerzucają się pomysłami ich ówczesnej funkcjonalności. Fakt jest taki, że niektóre z nich pochodzą nawet z okresu 2 tys. lat przed narodzeniem Chrystusa i są śladem po pierwotnych mieszkańcach wyspy – Nuragi, zamieszkujących ją jeszcze przed Fenicjanami i Rzymianami. Do najważniejszych, które polecamy zobaczyć, należy bez wątpienia kompleks forteczny Su Naraxi w mieście Barumini, położony pośrodku wyspy. Tam znajdziemy także park rozrywki Sardynia w Miniaturze. Koniecznie warto zobaczyć Grobowiec Gigantów z prehistoryczną wioską Seria Orios połozony niedaleko Dorgali oraz inne kompleksy neolityczne: W S’Oro, Santa Sabina, Santu Antine i Palmaverze.

9. Starożytne miasta Thaross i Nora

TharossNie są to co prawda ruiny klasy Pompejów i Herkulanum, ale ciężko jest pominąć pozostałości rzymskie na Sardynii. Geograficznie, Thaross położone jest niejako na czubku mierzei, niedaleko miejscowości Oristano, w środkowej części zachodniego wybrzeża wyspy. Kiedyś dumne fenickie miasto, później greckie i rzymskie, zawsze strzegące zachodniej części Morza Śródziemnego. Po jego fizycznym rozpadzie, wykorzystywane przez okolicznych mieszkańców jako budulec do stawiania okolicznych gospodarstw i domostw. Najwięcej eksponatów z Thaross dziś możemy zobaczyć w Oristano oraz… British Museum. Z kolei Nora (dziś Pula) leży blisko stolicy wyspy, Cagliari, około 30 minut drogi wzdłuż wybrzeża na zachód. Była stolicą plemienia Norańczyków, a później fenicką faktorią handlową. W końcowej fazie swojego istnienia pełniła rolę stolicy rzymskiej prowincji Sardynia i Korsyka. Dziś jest dość dobrze zachowanym rezerwatem archeologicznym – m.in. z fragmentami antycznego teatru. Warto tu wspomnieć, że zarówno o Thaross jaki o Norze pisał w swoich pismach sam Ptolemeusz.

10. Jaskinia Ispinigoli

IspinigoliTo już druga na wyspie, zaraz po Grocie Neptuna jaskinia godna uwagi. Onegdaj służyła Fenicjanom za nekropolię. Do zwiedzania udostępniona dopiero od 1974 roku. Geograficznie, ulokowana jest w górach na terenie Parku Narodowego Gennargentu, niedaleko Dolmeni, na wschodzie Sardynii. Turystów przyciąga przede wszystkim druga co do wielkości w całej Europie majestatyczna kolumna stalagmitowa, o wysokości aż 38 m. Szacuje się, że całkowita długość jaskini wynosi około 12 km. Wewnątrz panuje stała temperatura wynosząca około 15 °C. Grotta di Ispinigoli jest ogólnie dostępna dla turystów od kwietnia do października.

Zobacz nasz mini przewodnik po Włoszech:

  • 2018-06-30
  • 7 dni
  • x 2
  • samolot z Katowice
Włochy Stintino
2639.0
  • 2018-09-15
  • 7 dni
  • x 2
  • samolot z Katowice
Włochy Alghero
2239.0
  • 2018-09-15
  • 7 dni
  • x 2
  • samolot z Katowice
Włochy Stintino
2279.0

Dodaj komentarz

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>